Menopauza w zgodzie z naturą

Przekwitanie, zwane inaczej klimakterium, jest naturalnym, fizjologicznym procesem, który pojawia się u kobiet w wieku 45-55 lat. Wśród Polek postępujący zanik miesiączek pojawia się najczęściej w wieku 50-52 lat. Menopauzie często towarzyszą dolegliwości, które mogą utrudnić codzienne funkcjonowanie. Jak sobie z nimi radzić?

W życiu każdej kobiety pojawi się moment, kiedy będzie musiała się zmierzyć z naturalnymi procesami, które zachodzą w jej ciele. Zmiany hormonalne, związane często z obniżeniem produkcji estrogenów i zanikiem aktywności pęcherzyków jajnikowych, mogą objawiać się niepożądanymi dolegliwościami, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie. Na każdym etapie przekwitania zmiany hormonalne mogą mieć inne objawy. Dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do pacjentki i dobór terapii, która nie tylko będzie łagodziła symptomy, ale i nie powodowała skutków ubocznych.

Fitoterapia

Okres przekwitania to fizjologiczny stan przestrajania się hormonalnego. Często towarzyszą mu zmiany, które powodują dyskomfort: nadmierne pocenie, kołatanie serca, nerwowość czy ból.

Obecnie, obok klasycznej farmakoterapii, czyli stosowania syntetycznych analogów hormonów, coraz częściej stosuje się fitoterapię opartą na bazie roślinnych fitoestrogenów. Badania naukowe pokazują, że kobiety żyjące w kulturach, w których dominuje dieta roślinna (np. w Japonii), mają łagodniejszy przebieg przekwitania. Zawarte w roślinach izoflawony, czyli substancje roślinne zawierające elementy działaniem przypominające estrogeny, mają znaczący wpływ nie tylko na dolegliwości związane z menopauzą, ale także zapobiegają chorobom nowotworowym, sercowo-naczyniowym, osteoporozie i zaburzeniom funkcjonowania układu nerwowego.

Dary z natury

Dobroczynny wpływ roślin znany jest od wieków, a współczesna medycyna coraz częściej sięga po naturalne rozwiązania. Działanie leków roślinnych na bazie silnych ziół, takich jak np. niepokalanka pospolitego (Vitex agnus – castus), pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa), czy koniczyny łąkowej (Trifolium pratense), okazuje się być bardzo skuteczne. Jednym warunkiem jest dostosowanie ich  do fazy okresu przekwitania, w którym kobieta się znajduje.

Jeśli zależy nam jedynie na znoszeniu pojedynczych dolegliwości, to warto sięgnąć po napary na bazie łagodnych ziół, które można samodzielnie przyrządzić.

Napary z liści szałwii (Folium melissae) skutecznie zmniejszają wydzielenie potu, a także mają działanie ściągające i antybakteryjne. Również stosowanie w niewielkich ilościach sproszkowanych liści wilczej jagody (Atropa belladonna) dobrze wpływa na zmniejszenie potliwości. Przy ich stosowaniu należy jednak zachować szczególną ostrożność, ponieważ w przypadku przedawkowania mogą pojawić się niepożądane skutki uboczne.

Skutecznym sposobem na bolesne miesiączki oraz zmniejszenie poczucia dyskomfortu w obrębie podbrzusza związanego z niewydolnością hormonalną jest picie naparów sporządzanych z liści maliny (Rubus idaeus). Mają one działanie zwiększające napięcie macicy oraz łagodzą skurcze i bolesne miesiączki. Warto dodać, że liście tej rośliny zawierają korzystne mikroelementy m.in. żelazo, miedź, wapń.

Olejek sporządzony na bazie rozmarynu lekarskiego (Rosmarinus officinalis) działa tonizująco na układ nerwowy i wspomaga układ krążenia. Co ciekawe, można go nie tylko spożywać, ale także stosować w kąpielach leczniczych. Wyciszające działanie mają także napary z szyszek chmielu (Strobilus lupuli), kłącza kozłka lekarskiego (Rhizoma valerinae), liści melisy (Folium melissae) czy kwiatów nagietka (Calendula officinalis).

Niedocenianym, a zarazem najbogatszym źródłem izoflawonów, o silnym działaniu fitoestrogennym, jest soja (Glycine soja). Warto zatem do diety wprowadzić mąkę, płatki sojowe, ziarna soi oraz tofu. 

Dobór terapii 

Fitoterapia skutecznie łagodzi dolegliwości na poziomie fizycznym jak i emocjonalnym. Lecznicze działanie substancji czynnych zawartych w ziołach pozytywnie wpływa także na ogólny dobrostan. Warto pamiętać, że w okresie przekwitania niezwykle ważna jest właściwa dieta, szczególnie bogata w wapń, białko, witaminy C i A.

W przypadku łagodnych dolegliwości warto stosować napary ziołowe, które można sporządzić samodzielnie. Nie zaleca się jednak ich regularnego spożywania bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą w zakresie terapii naturalnych. Nasilone objawy i nieregularne miesiączkowanie to sygnały, po których powinniśmy udać się do specjalisty. Wykwalifikowany fitoterpeuta indywidualnie dobrze leczenie oraz ustali dawki preparatów roślinnych.

Nie można uniknąć fizjologicznych zmian i wejścia w okres menopauzy. Można natomiast znaczne złagodzić przebieg przekwitania oraz opóźnić jego poszczególne etapy.

autor: Wiktoria Morella na podstawie publikacji naukowej Marzeny Jasińskiej pt. „Fitoterapia wspomagająca okres przekwitania”, Warszawa 2020.  

MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ